Najstarszy budynek Białostockiej Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. Lipowej 31/33 wybudowany w 1950 roku.

19 czerwca 1947 roku, w biurze Delegatury "Społem" przy ulicy Artyleryjskiej 9 w Białymstoku, odbyło się zebranie organizacyjne, którego  uczestnicy powołali do życia Białostocką Spółdzielnię Mieszkaniową.  Została ona zarejestrowana 27 października 1947 roku. I tę  właśnie sześćdziesiątą rocznicę, te "Diamentowe gody" BSM, obchodziliśmy  w 2007 roku. Świętowaliśmy, robiliśmy podsumowania, uhonorowaliśmy  najaktywniejszych uczestników spółdzielczej historii, z dumą  spoglądamy w przeszłość, z optymizmem i ufnością w przyszłość.

By jednak dobrze zrozumieć ten fenomen społeczno-gospodarczego ruchu  zwanego spółdzielczością, sięgnijmy jeszcze dalej w historię, do korzeni.

Znany wszystkim mieszkańcom Białegostoku fragment miasta przy rogu ulic: Piłsudskiego, Pałacoweji Branickiego. Z lewej strony zdjęcia, przy ulicy Pałacowej 4, stoi budynek Białostockiej Spółdzielni Mieszkaniowej, po prawej - gmachy należące do innych użytkowników.

Na  ziemiach polskich będzie to rok 1816, kiedy to ks. Stanisław Staszic zakłada  pierwszą swego rodzaju spółdzielnię - Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie,  które skupiało ponad 300 rolników płacących do wspólnej kasy, świadczących  sobie wzajemne usługi, rządzących i administrujących wspólnym  majątkiem. Głównym celem Towarzystwa było "wspólne ratowanie się w nieszczęściu".    Czyż może być cel szlachetniejszy?…

Za pierwszą inicjatywę utworzenia spółdzielni mieszkaniowej zwykło się uważać  Stowarzyszenie Sprawiedliwych Pionierów, utworzone w 1864 roku przez  tkaczy z angielskiego miasta Rochdale w pobliżu Manchesteru. O mądrości  założycieli najlepiej świadczy zwłaszcza jeden zapis w statucie Sprawiedliwych  Pionierów: integralną częścią każdego kwartału spółdzielczych budynków  ma być… biblioteka.

Najstarsze spółdzielnie mieszkaniowe na ziemiach polskich powstały w 1890  roku w Poznaniu i Bydgoszczy.  Po odzyskaniu niepodległości, w II Rzeczpospolitej już w 1920 roku Sejm  przyjął ustawę o spółdzielniach, regulującą zasady budownictwa spółdzielczego  i zapewniającą pomoc finansową Państwa na to budownictwo.  Właśnie w latach międzywojennych notujemy pierwszy epizod zaszczepienia  idei spółdzielczości mieszkaniowej w Białymstoku. Kilkunastu działaczy założyło  Związek Lokatorów. W 1928 roku przy ulicy Ogrodowej wybudowano  dom o 12 czteroizbowych mieszkaniach, dwóch pokojach kawalerskich  i mieszkaniu dla dozorcy. Niedługo potem spółdzielnia przestała istnieć.  Po tej krótkiej wędrówce w "dziecięce" lata spółdzielczości wróćmy do chwili  narodzin naszej dostojnej Jubilatki - Białostockiej Spółdzielni Mieszkaniowej -  na ulicę Artyleryjską, Anno Domini 1947. Białystok z trudem dźwigał się z wojennych  zniszczeń. Straty substancji mieszkaniowej sięgały 75 procent, okupant  niemal całkowicie zniszczył zakłady przemysłowe, wojnę przeżyła  zaledwie połowa mieszkańców, około 48 tysięcy ludzi.